ข้อเข่าเลื่อนในสุนัข (Patella Luxation): อาการ ระดับความรุนแรง และการผ่าตัดรักษา

ข้อเข่าเลื่อน (Patella Luxation) คืออะไร?

ข้อเข่าเลื่อน หรือ Patella Luxation คือภาวะที่กระดูกสะบ้าหัวเข่า (Patella) เคลื่อนออกจากร่องกระดูกต้นขา (Trochlear Groove) ที่ปกติจะยึดกระดูกสะบ้าไว้ ทำให้สุนัขเจ็บปวดและเดินผิดปกติ พบได้บ่อยมากในสุนัขพันธุ์เล็ก เช่น ปอมเมอเรเนียน ชิวาวา ยอร์คเชียร์ เทอร์เรีย พุดเดิ้ลทอย และมอลทีส

อาการที่บ่งบอกว่าสุนัขอาจมีข้อเข่าเลื่อน

• ขากะเผลกเป็นพักๆ: สุนัขจะเดินปกติแล้วจู่ๆ ก็ยกขาหลังข้างหนึ่งขึ้น แล้วกลับมาเดินปกติหลังจากเหยียดขา
• เดินขาโก่ง: เมื่อยืนดูจากด้านหลังจะเห็นว่าขาหลังโค้งเข้าหากันคล้ายขาโก่ง
• กระโดดสามขา: วิ่งหรือกระโดดโดยใช้แค่สามขา
• ไม่ยอมกระโดด: ไม่อยากกระโดดขึ้นโซฟาหรือขึ้นรถเหมือนเดิม
• นั่งผิดท่า: นั่งโดยเหยียดขาข้างหนึ่งออกไปด้านข้างแทนที่จะพับขาเข้าปกติ

ระดับความรุนแรงของข้อเข่าเลื่อน (Grade 1-4)

สัตวแพทย์จะประเมินระดับความรุนแรงเป็น 4 ระดับ ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดแนวทางการรักษา:

1. Grade 1: สะบ้าเลื่อนได้เมื่อกดด้วยมือ แต่จะกลับเข้าที่เอง สุนัขมักไม่แสดงอาการ — อาจไม่ต้องผ่าตัด แต่ต้องติดตามอาการ
2. Grade 2: สะบ้าเลื่อนออกได้เอง และกลับเข้าที่เองเป็นบางครั้ง สุนัขจะกะเผลกเป็นพักๆ — พิจารณาผ่าตัด โดยเฉพาะถ้ามีอาการบ่อย
3. Grade 3: สะบ้าเลื่อนออกตลอดเวลา สามารถดันกลับเข้าที่ได้แต่จะเลื่อนออกอีก — แนะนำผ่าตัด
4. Grade 4: สะบ้าเลื่อนออกถาวรและไม่สามารถดันกลับเข้าที่ได้ ขาผิดรูป — ต้องผ่าตัดเท่านั้น

การผ่าตัดรักษาข้อเข่าเลื่อน

เทคนิคการผ่าตัดมีหลายวิธีและสัตวแพทย์อาจใช้หลายวิธีร่วมกัน:

• Trochleoplasty: การขุดร่องกระดูกต้นขาให้ลึกขึ้น เพื่อให้สะบ้าอยู่ในร่องได้มั่นคง
• Tibial Tuberosity Transposition: การย้ายตำแหน่งจุดเกาะของเอ็นกระดูกสะบ้า เพื่อปรับแนวการดึงให้ตรง
• Lateral Imbrication: การเย็บรัดเนื้อเยื่อด้านข้างให้ตึงขึ้น เพื่อช่วยยึดสะบ้าไว้ในตำแหน่ง

หลังผ่าตัด สุนัขส่วนใหญ่สามารถกลับมาเดินได้ปกติภายใน 4-8 สัปดาห์ ทีมสัตวแพทย์ที่ โรงพยาบาลสัตว์มะขามเตี้ย มีความชำนาญในการผ่าตัดข้อเข่าเลื่อนมากว่า 22 ปี พร้อมเครื่องมือและห้องผ่าตัดที่ได้มาตรฐาน