โรคผิวหนังสุนัขและแมว: สาเหตุ อาการ และวิธีรักษาที่ถูกต้อง

โรคผิวหนังในสุนัขและแมว: ปัญหายอดฮิตที่ไม่ควรมองข้าม

โรคผิวหนังเป็นหนึ่งในปัญหาที่เจ้าของสัตว์เลี้ยงพามาพบสัตวแพทย์บ่อยที่สุด โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนชื้นของภาคใต้อย่างสุราษฎร์ธานี ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อรา แบคทีเรีย และปรสิตบนผิวหนัง หากปล่อยไว้ไม่รักษา โรคผิวหนังอาจลุกลามจนเรื้อรังและรักษายากขึ้นมาก

อาการที่ต้องสังเกต

• เกาตัวตลอดเวลา จนเกิดแผลจากการเกา
• ขนร่วงเป็นหย่อมๆ โดยเฉพาะบริเวณหู หลัง โคนหาง หรือท้อง
• ผิวหนังแดง อักเสบ มีตุ่ม สะเก็ด หรือผื่นผิดปกติ
• มีกลิ่นตัวแรงผิดปกติ เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือยีสต์บนผิวหนัง
• ผิวหนังเป็นขุย แห้งลอก (Dandruff)
• เลียเท้าหรือซอกตัวบ่อย: โดยเฉพาะในสุนัขที่มีปัญหาแพ้ (Allergy)

สาเหตุของโรคผิวหนังที่พบบ่อยในสุราษฎร์ธานี

1. เห็บ หมัด และไรขี้เรื้อน (Parasitic Skin Disease)

• เห็บและหมัด: เป็นสาเหตุอันดับ 1 ของอาการคัน โดยเฉพาะในฤดูฝน สุนัขบางตัวแพ้น้ำลายหมัดอย่างรุนแรง ทำให้เกาจนเกิดแผลทั่วตัว (Flea Allergy Dermatitis - FAD)
• ไรขี้เรื้อน (Demodex / Sarcoptes): ทำให้ขนร่วง ผิวหนังหนาตัว ระคายเคืองรุนแรง

2. เชื้อราบนผิวหนัง (Fungal / Ringworm)

• พบได้ทั้งในสุนัขและแมว โดยเฉพาะในสภาพอากาศชื้น
• อาการ: ขนร่วงเป็นวงกลม ผิวแดง มีสะเก็ด
• ติดต่อสู่คนได้ (Zoonotic Disease) จึงควรรีบรักษาทันที
• พบบ่อยมากในลูกแมวที่รับเลี้ยงมาจากข้างนอก

3. การแพ้ (Allergy)

• แพ้อาหาร (Food Allergy): มักทำให้เกิดอาการเกาบริเวณหน้า หู ซอกขาหนีบ และท้อง
• แพ้สิ่งแวดล้อม (Atopic Dermatitis): แพ้ฝุ่น ไรฝุ่น ละอองเกสร — มักเป็นเรื้อรังและกำเริบเป็นช่วงๆ
• แพ้แชมพูหรือสารเคมี: การอาบน้ำด้วยผลิตภัณฑ์ที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้ผิวหนังระคายเคือง

4. การติดเชื้อแบคทีเรีย (Bacterial Pyoderma)

• มักเกิดขึ้นเป็น "ผลซ้ำ" จากปัญหาอื่น เช่น แผลเกา หรือผิวที่อักเสบจากอะเลอร์จี
• อาการ: ตุ่มหนอง สะเก็ดเป็นวงๆ (Collarettes) ผิวแดงอักเสบ

5. ปัญหาฮอร์โมน (Hormonal Skin Disease)

• ภาวะไทรอยด์ต่ำ (Hypothyroidism): มักพบในสุนัขวัยกลางคน-สูงอายุ ขนร่วงสม่ำเสมอทั้งสองข้าง อ้วนง่าย ซึม
• ภาวะต่อมหมวกไตทำงานเกิน (Cushing's Disease): ผิวหนังบาง ขนร่วง ท้องป่อง ดื่มน้ำมาก

การตรวจวินิจฉัยที่โรงพยาบาลสัตว์

เมื่อพามาพบสัตวแพทย์ จะมีการตรวจดังนี้ (ตามความจำเป็น):

• ส่องกล้องจุลทรรศน์ (Skin Scraping): เพื่อตรวจหาไรขี้เรื้อน
• เพาะเชื้อรา (Fungal Culture): เพื่อยืนยันการติดเชื้อราในกรณีสงสัย
• ตรวจเลือด: เพื่อประเมินปัญหาฮอร์โมน ภูมิแพ้ หรือการอักเสบ
• ส่องไฟ Wood's Lamp: เพื่อตรวจเชื้อราบางชนิดที่เรืองแสงได้
• ทดสอบอาหาร (Food Trial): ในกรณีสงสัยว่าแพ้อาหาร

การรักษาโรคผิวหนังในสัตว์เลี้ยง

การรักษาจะแตกต่างกันตามสาเหตุ:

• เห็บหมัด: หยดยาป้องกัน/กินยาป้องกันเห็บหมัด + รักษาสิ่งแวดล้อมในบ้าน
• เชื้อรา: ใช้ยาทา ร่วมกับยากินต้านเชื้อรา ต้องรักษาต่อเนื่อง 4-8 สัปดาห์ขึ้นไป
• แบคทีเรีย: ยาปฏิชีวนะ ร่วมกับแชมพูยา
• ภูมิแพ้: ควบคุมอาการด้วยยา + การจัดการสิ่งแวดล้อม + อาหารสูตรพิเศษ
• ฮอร์โมน: การรักษาต้องแก้ที่ต้นเหตุ มักต้องกินยาเสริมฮอร์โมนตลอดชีวิต

วิธีป้องกันโรคผิวหนังในสัตว์เลี้ยง

• หยดยาป้องกันเห็บหมัดสม่ำเสมอ ทุกเดือน ตลอดทั้งปี (สำคัญมากในภาคใต้)
• อาบน้ำด้วยแชมพูสำหรับสัตว์เลี้ยง ไม่ควรใช้แชมพูคน เพราะ pH ไม่เหมาะกับผิวสัตว์
• เช็ดแห้งให้สนิทหลังอาบน้ำ ผิวที่ชื้นเป็นสภาพแวดล้อมที่ดีของเชื้อรา
• ทำความสะอาดที่นอนและพื้นที่อยู่อาศัย เป็นประจำ
• ให้อาหารที่มีคุณค่า เลือกอาหารที่มีกรดไขมัน Omega-3/Omega-6 เพื่อบำรุงผิวหนังและเส้นขน
• ตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองปัญหาฮอร์โมนและภูมิแพ้

โรงพยาบาลสัตว์มะขามเตี้ย มีบริการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคผิวหนังในสุนัขและแมวอย่างครบวงจร ด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย น้องๆ เกาตัว ขนร่วง ผิวแดง อย่ารอให้ลุกลาม พามาตรวจได้ทุกวัน 08:00-21:00 น. โทร 077-935-414